ΑΓΙΩΡΓΗΤΕΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΣΤΗΝ ΑΜΕΡΙΚΗ

Όλοι μας έχουμε δει πως είναι, όταν γύρω μας υπάρχει ομίχλη και προσπαθούμε να εντοπίσουμε κάτι που μας ενδιαφέρει. Όσο πιο κοντά μας είναι αυτό που προσπαθούμε να δούμε, τόσο πιο καθαρά το βλέπουμε. Αντίθετα όσο πιο μακριά μας είναι, γίνεται δυσδιάκριτο, δυσκολευόμαστε να το δούμε και μερικές φορές δεν το βλέπουμε καθόλου. Δεν το «λογιάζουμε», όπως έλεγε και η γιαγιά μου, όταν δεν έβλεπε κάτι καλά.

Κάπως έτσι είναι και όταν προσπαθούμε να δούμε και να περιγράψουμε εικόνες και γεγονότα από το παρελθόν. Ό,τι είναι πιο κοντά μας χρονικά και το έχουμε ζήσει, το θυμόμαστε καλά και μπορούμε να το περιγράψουμε με αρκετή ακρίβεια. Όσο όμως πάμε το χρόνο προς τα πίσω, η κατάσταση αρχίζει και δυσκολεύει. Στο τέλος μάλιστα, αν πάμε πολλά χρόνια πίσω, φτάνουμε σε αδιέξοδο και δεν έχουμε καμία εικόνα αυτού που μας ενδιαφέρει.

Στις περιπτώσεις αυτές, προσπαθούμε να βρούμε μερικά στοιχεία, που θα μπορούσαν να μας βοηθήσουν να δούμε με τα μάτια της φαντασίας μας, την εικόνα και τα γεγονότα της κάθε εποχής. Μια τέτοια εποχή, προσπαθώ να φωτίσω με την εργασία αυτή, για να την δούμε, όσο πιο καθαρά μπορούμε. Η προσπάθεια αυτή δεν είναι και πολύ εύκολη. Έχει τις δυσκολίες της, γιατί δεν έχουμε όλα τα στοιχεία που χρειαζόμαστε και γιατί πρέπει να γυρίσουμε 100 χρόνια πίσω, έναν ολόκληρο αιώνα δηλαδή.

Αρχίζουμε την προσπάθειά μας λοιπόν, από το τέλος του 1800 και τις αρχές του 1900. Τα 100 χρόνια που έχουν περάσει μέχρι σήμερα, είναι περίπου τέσσερις γενιές. Μας ενδιαφέρουν οι Αγιωργήτες που γεννήθηκαν στο διάστημα αυτό, από το 1880 μέχρι το 1900 περίπου. Ήταν οι παππούδες για τους σημερινούς μεγαλύτερους Αγιωργήτες και Αγιωργήτισσες και οι προπαππούδες για τους μικρότερους. Είναι η εποχή (από το 1892 μέχρι το 1924), που περισσότεροι από 20 εκατομμύρια Ευρωπαίοι μετανάστευσαν στην Αμερική για μια καλύτερη ζωή. Ανάμεσά τους ήταν και καμιά πενηνταριά Αγιωργήτες, με τους οποίους θα ασχοληθούμε στα επόμενα.

1909

Σύμφωνα με τα μέχρι τώρα στοιχεία που κατάφερα να συγκεντρώσω, τον χορό της μετανάστευσης άνοιξε το 1909, ο 24 χρονος τότε, Προκόπης Κ. Σταμελιάς, που έφτασε στην Αμερική ( στο St.Louis – Missouri) στις 30/3/1909 και φιλοξενήθηκε από τον Αγιολουκαΐτη φίλο του (ίσως και συγγενή του) Σταύρο Σκαρλή. Λέω ίσως και συγγενή του, γιατί η αδελφή του Προκόπη, η Σταυρούλα, ήταν παντρεμένη στον Άγιο Λουκά με τον Σταύρο Παπουτσή (τον Σταυρολύκο, τον παππού του σημερινού γνωστού μας και φίλου μας, Γιάννη Βαλμά). Όπως μου είχε πει και έχω γράψει σε άλλη εργασία μου ο αείμνηστος Τζίμης Ρέτσας, για να μεταναστεύσεις τότε στην Αμερική, έπρεπε να είχες εκεί κάποιον γνωστό σου, για να δηλώσεις την διεύθυνση που θα μείνεις, μόλις πατήσεις το πόδι σου στην Αμερική. Στην αρχή λοιπόν, όταν δεν υπήρχαν Αγιωργήτες μετανάστες στη Αμερική, όσοι πήγαιναν εκεί φιλοξενήθηκαν από γνωστούς τους, που ήταν, όπως θα δούμε πιο κάτω, κυρίως από τον Άγιο Λουκά. Αργότερα όμως, ο ένας Αγιωργήτης προσκαλούσε και φιλοξενούσε στο «σπίτι του» τον άλλο και έτσι λύθηκε σιγά -σιγά το πρόβλημα της διαμονής. Διαβάστε λίγα λόγια, σχετικά με το θέμα που μου έχει πει ο Τζίμης ο Ρέτσας. «… Λέου του μακαρίτη του Καντάρη. Ένας καλός άνθρωπος, Γιάννη μου. Οι δύο καλύτεροι Αγιωργήτες. Ο Τζίμης ο Καντάρης και η Ελένη η Βλάχα. (Κόρη του Δημ. Δημητρίου ( του Βλάχου) και σύζυγος του Γρηγορίου Λεων. Ρήγα ( του Γρίνη)). Ποιος Αγιωργήτης δεν πέρασε από το σπίτι τους και δεν έφαγε και δεν κοιμήθηκε…». Όλοι σχεδόν οι Αγιωργήτες μετανάστες εγκαταστάθηκαν σε πρώτη φάση στο MasonCityτης Αϊόβα. Μέχρι και σήμερα υπάρχουν στο MasonCity απόγονοι από την εποχή εκείνη. Είναι οι απόγονοι του Δημητρίου Γ. Καντάρη ( του Μητσονιά, όπως τον έλεγαν στο χωριό). (Θα τα δούμε και αυτά με λεπτομέρεια στη συνέχεια, όταν έρθει η ώρα τους). Για την ιστορία ο Προκόπης ο Σταμελιάς, γύρισε μετά από λίγα χρόνια άρρωστος στο χωριό και πέθανε ανύπαντρος.

1910

Τον Προκόπη, ακολούθησαν στην Αμερική και τα δύο αδέλφια του, ο Βαγγέλης και ο Γιώργης. Ο Βαγγέλης πήγε στην Αμερική μετά από ενάμιση χρόνο (9/9/1910), μαζί με τον Γρηγόρη Λεων. Ρήγα (τον Γρίνη) και φιλοξενήθηκαν και οι δύο, από τον Προκόπη Σταμελιά, στο MasonCity. Για το πότε όμως και πως πήγε, ο Γιώργης ο Σταμελιάς (αυτός που είχε παντρευτεί στη Χίο όταν ήταν φαντάρος) στην Αμερική, δεν μπόρεσα να το βρω. Αυτό που βρήκα είναι, ότι όταν στις 30/7/1910 έφτασε στην Αμερική ο Γεώργιος Ρήγας, προερχόμενος από τον Παναμά, φιλοξενήθηκε από τον Γιώργη το Σταμελιά. Που σημαίνει ότι ο Γιώργης ο Σταμελιάς βρισκόταν ήδη στην Αμερική πριν από τις 30/7/1910 που έφτασε ο Γιώργης ο Ρήγας. Υπάρχει περίπτωση να είναι και ο πρώτος από τους Αγιωργήτες που πήγαν στην Αμερική και να ακολούθησε μετά ο αδελφός του ο Προκόπης. Δεν έχω στοιχεία και κάνω διάφορες υποθέσεις. Ίσως στο μέλλον να βρεθεί κάτι.

Να δούμε όμως λίγο, την περίπτωση του Γιώργη του Ρήγα που πήγε στην Αμερική όχι κατ ευθείαν από την Ελλάδα, αλλά μέσω Παναμά, και που δεν είναι η μοναδική. Αρκετοί Αγιωργήτες, όπως θα δούμε και πιο κάτω, σε κάποιο από τα ταξίδια τους (γιατί μερικοί δεν έκαναν μόνο ένα ταξίδι, αλλά περισσότερα από ένα), έφτασαν στην Αμερική προερχόμενοι από την Αργεντινή, από τον Παναμά κλπ, που είχαν αρχικά μεταναστεύσει. Για τους Αγιωργήτες αυτούς, δεν υπάρχουν στις καταστάσεις γραμμένα αναλυτικά όλα τα στοιχεία τους, όπως υπάρχουν για αυτούς που προέρχονται κατ ευθείαν από την Ελλάδα. Οι καταστάσεις αυτές, γράφουν μόνο το όνομά τους, από πού προέρχονται και ποιος θα τους φιλοξενήσει. Γι αυτό το λόγο δυσκολεύομαι να προσδιορίσω με ακρίβεια, ποιος είναι αυτός ο Γιώργης ο Ρήγας που έφτασε από τον Παναμά. Κάνω όμως μερικές σκέψεις, που με οδηγούν μάλλον σε σωστό αποτέλεσμα.

Έχουμε και λέμε λοιπόν. Εκείνα τα χρόνια (αρχές του 1900) ζούσαν στο χωριό μόνο τρεις Γιώργηδες Ρηγαίοι. Ο Καρκαλέτσης (πατέρας του Γάτζου του Κρομ κλπ.), ο Στρατάτσης (που παντρεύτηκε αργότερα στα Βελούσια) και ο λόρδος. Ο τελευταίος, για ειδικούς και συγκεκριμένους λόγους, αποκλείεται να ήταν κάποιος από τους μετανάστες. Μας μένουν λοιπόν οι άλλοι δύο Γιώργηδες, που έχουν διαφορετική ημερομηνία γέννησης, άρα και ηλικία. Πρόκειται δηλαδή για δύο διαφορετικούς Γιώργηδες. Για τον Καρκαλέτση υπάρχουν αναλυτικά τα στοιχεία του, ( όπως το ότι πήγε στην Αμερική κατ ευθείαν από την Ελλάδα, ότι το όνομα της συζύγου του ήταν Ελένη, το ότι φιλοξενήθηκε από τον ανεψιό του τον Γιάννη τον Ρήγα στο MasonCity κλπ.). Από τα στοιχεία αυτά, προκύπτει καθαρά, ότι δεν είναι αυτός που πήγε στην Αμερική μέσω Παναμά.. Άρα μας απομένει μόνο ο Γιώργης ο Στρατάτσης. Φυσιολογικά λοιπόν, είναι αυτός που πήγε στην Αμερική μέσω Παναμά και φιλοξενήθηκε από τον Γιώργη τον Σταμελιά. Πριν από λίγο καιρό, συνάντησα στα Βελούσια την κ. Φιλιώ (Τριανταφυλλιά) Κουβαρά, κόρη του Γεωργίου Ρήγα (του Στρατάτση), η οποία μου επιβεβαίωσε ότι ο πατέρας της πράγματι είχε πάει στην Αμερική, αλλά ( λόγω ηλικίας ) δεν θυμόταν να μου πει περισσότερες λεπτομέρειες.

Οι δυσκολίες για τον εντοπισμό κάποιου ονόματος, όπως π.χ. του Γιώργη του Σταμελιά, του Γιώργη του Ρήγα, του Γιώργη του Θεοδώρου, (θα τον δούμε και αυτόν πιο κάτω) και αρκετών άλλων, είναι πολλές και διαφορετικές. Μπορούσε π.χ. να πάει κάποιος τότε στην Αμερική με διαφορετικά χαρτιά και διαφορετικό όνομα από τα πραγματικά του, όπως έκανε π.χ. και ο Τζίμης ο Ρέτσας, που πήγε στη Αμερική, σαν Αλέξανδρος Τσάλας. Οπότε, χίλια χρόνια να ψάχνεις στις καταστάσεις, για να βρεις τον Δημήτριο Ρέτσα, δεν υπάρχει καμία περίπτωση να τον βρεις, γιατί απλούστατα δεν θα υπάρχει. Έτσι μπορεί να πήγε και ο Γιώργης ο Σταμελιάς στην Αμερική, ή και ο Γιώργης ο Θεοδώρου, με άλλο όνομα. Μπορεί επίσης, αυτός που κάθε φορά έγραφε τις καταστάσεις με τα ονόματα των μεταναστών, να μην μπορούσε να διακρίνει καλά τα ονόματα και τα επίθετα (που ήταν γραμμένα στα Ελληνικά) και να τα αντέγραφε στα Αγγλικά όπως ήθελε. Βρήκα π.χ. το Καραμουζάς γραμμένο σαν Καρανιούσας κλπ. Θέλει πολύ φαντασία και μαντικές ικανότητες, για να φανταστεί κανείς πως μπορεί να είναι γραμμένο κάποιο όνομα που ψάχνει και δεν το βρίσκει.. Θα προσπαθήσω να βάλω κάπου, τις πρωτότυπες καταστάσεις στα Αγγλικά, για να τις δείτε να βγάλετε τα συμπεράσματά σας και να με βοηθήσετε να διορθώσω και τις δικές μου καταστάσεις, στην περίπτωση που εντοπίσετε κάποιο λάθος.

Μετά από ένα περίπου τρίμηνο από τις 9 Σεπτεμβρίου του 1910, και συγκεκριμένα στις 21/12/1910 (ούτε γιορτές δεν περίμεναν να κάνουν), έφτασαν άλλοι εφτά Αγιωργήτες στην Αμερική. Ήταν να μην γίνει η αρχή. Έφτασαν λοιπόν (τους αναφέρω αλφαβητικά) ο Αϊδίνης Νικόλαος του Αρ. (ο Κικίδης), ο Αϊδίνης Νικόλαος του Ιωαν. (ο Νικολέτας), ο Διαμαντής Αϊδίνης, ο Θανάσης ο Δημητρίου (ο Δάσκαλος), ο Λουκάς ο Καντάρης, ο Αντώνης ο Κρόκος και ο Θανάσης ο Μπαχάρας. Όλοι τους εγκαταστάθηκαν στο MasonCityτης Αϊόβα. Ο Κικίδης και ο Αντώνης ο Κρόκος φιλοξενήθηκαν από τον Αγιολουκαΐτη Βασίλειο Ρέρε. Αυτός ο Βασίλειος Ρέρες, φαίνεται ότι είχε «νταραβέρι» με τους Αγιωργήτες, γιατί μετά από τρία χρόνια, στις 2 Ιουνίου 1913, όταν θα είχε γυρίσει βεβαίως από την Αμερική, ήταν ο κουμπάρος στο γάμο που έγινε στο χωριό μας, μεταξύ του Νικολάου Μιχελή από την Παναγιά και της Ελένης Νάνου Λιάπη. Ο Νικολέτας φιλοξενήθηκε από τον επίσης Αγιολουκαΐτη φίλο του, Νικόλαο Μανώλη. Ο Θανάσης ο Μπαχάρας φιλοξενήθηκε από τον Γρηγόρη τον Ρήγα και οι υπόλοιποι έμειναν στους Σταμελιάδες. Όλοι αυτοί, έφυγαν παρέα στις αρχές Δεκεμβρίου από το λιμάνι του Πειραιά. Δεν πήγαν όμως κατ ευθείαν στην Αμερική, αλλά πρώτα πήγαν στο λιμάνι της Χάβρης στη βόρεια Γαλλία και από εκεί με άλλο πλοίο, το “FLORIDE” έφτασαν στην Αμερική.

1911

Τον επόμενο χρόνο, δηλαδή το 1911, όσο και να φαίνεται παράξενο, δεν βρήκα Αγιωργήτες μετανάστες προς την Αμερική. Μπορεί κάποιος, ή κάποιοι να πήγαν. Καταγεγραμμένους σε καταστάσεις όμως, δεν βρήκα.

1912

Πάμε τώρα στο 1912. Τη χρονιά αυτή είχαμε αρκετούς που πέρασαν τον Ατλαντικό. Στην αρχή, στις 3 Απριλίου, πέρασαν ο Δημήτριος Παν. Αϊδίνης (του Μάτορη) και ο Γιάννης Γρ. Ρήγας. Έφυγαν από το λιμάνι της Πάτρας με το πλοίο “ LAURA” και φιλοξενήθηκαν από τον Ευάγγελο Σταμελιά ο πρώτος και από τον Π.

Θεοδώρου (τον αδελφό της μάνας του από τον Κρεμαστό), ο δεύτερος. Και οι δύο εγκαταστάθηκαν στο MasonCity. Τους ακολούθησε ο Δημήτριος Γ. Καντάρης ( ο Μητσονιάς) στις 15 Μαΐου. Έφυγε και αυτός από την Πάτρα με το πλοίο “OCEANIA” και φιλοξενήθηκε στο MasonCity, από τον αδελφό του το Σταμάτη. Ο Σταμάτης, για να υποδεχθεί τον αδελφό του, πρέπει να είχε πάει πριν από αυτόν στην Αμερική. Δεν έχω καταφέρει όμως να βρω και γι αυτόν, πότε και πώς πήγε για πρώτη φορά. Μετά από τρία χρόνια όμως, ξαναπήγε, (άρα κάποια στιγμή ενδιάμεσα θα είχε γυρίσει πίσω στην Ελλάδα) . Τη δεύτερη φορά που πήγε, πήρε μαζί του και την γυναίκα του αδελφού του, του Δημήτρη, τη Καλλιόπη και τα τέσσερα παιδιά τους, που είχαν μέχρι τότε. ( λεπτομέρειες θα δείτε πιο κάτω)

Την τρίτη φουρνιά μεταναστών, αποτελούσαν ο Βασίλης Γ. Καντάρης, ο Νικόλαος Δ. Καραμουζάς,ο Φιλήμων Τσάλας ο Παναγιώτης ο Τσάλας (αδελφός του Φιλήμου, που παρέμεινε στην Αμερική για πάντα) και ο Θανάσης ο Φιλάος (του Μητρουλίτσα, που και αυτός δεν γύρισε στην Ελλάδα, γιατί το πλοίο στο οποίο επέβαινε για να γυρίσει, βούλιαξε ….). Και οι πέντε παραπάνω Αγιωργήτες της τρίτης φουρνιάς, έφτασαν στην Αμερική με το πλοίο “ADVANCE”, στις 28 Μαΐου του 1912, προερχόμενοι από τον Παναμά. Ο Βασίλης ο Καντάρης, φιλοξενήθηκε από τον αδελφό του, τον Σταμάτη και οι υπόλοιποι τέσσερις, από τον Γρηγόρη τον Ρήγα (τον Γρίνη). Από τον Παναμά, αλλά με άλλο πλοίο, το “ALLIANCA” και άλλη ημερομηνία, στις 27 Ιουλίου, έφτασε στην Αμερική και ο Βαγγέλης ο Φιλάος (του Μπούρα), που παντρεύτηκε εκεί, έκανε παιδιά και δεν ξαναγύρισε και αυτός πίσω στην Ελλάδα.

Μετά από ένα μήνα, (28/8/1912) έφτασαν στην Αμερική, ο Κων/νος Σιμιτζής και ο Γιώργης ο Τρακοσάρης. Πολύ φοβάμαι ότι δεν ξέρετε μερικούς από αυτούς που αναφέρω. Αν ψάξετε στα γενεαλογικά δένδρα (στα οποία υπάρχουν όλοι), είναι λίγο δύσκολο, όταν δεν ξέρετε που να ψάξετε, για να τους βρείτε. Για να βρει π.χ. κάποιος, ποιος ήταν ο Κων/νος Σιμιτζής, πρέπει να πάει στο γενεαλογικό δένδρο των Σταμελιάδων, να βρει την Μαρία Σταμελιά (την Μαστρογιάννενα, αδελφή της Τζουρίνας κλπ.), να δει ότι αυτή παντρεύτηκε τον Γιάννη τον Σιμιτζή από τον Κρεμαστό και τελικά να δει ότι ο Κων/νος Σιμιτζής ήταν γιός της, που παντρεύτηκε και αυτός με τη σειρά του στο χωριό, την Σταυρούλα Ανέστη Αϊδίνη, κλπ. Ο Κων/νος Σιμιτζής λοιπόν και ο Γιώργης ο Τρακοσάρης, έφυγαν από την Ελλάδα, πήγαν στην Τεργέστη και από εκεί με το πλοίο “CARPATHIA”, έφτασαν στην Αμερική και φιλοξενήθηκαν, ο Σιμιτζής από τον Γρηγόρη τον Ρήγα, και ο Τρακοσάρης, από τον Γιώργη τον Θεοδώρου.

Η περίπτωση του Γιώργη του Θεοδώρου, είναι μία από αυτές που έλεγα πιο πάνω, τις δύσκολες, που όσο και να έψαξα, δεν κατάφερα να βρω στοιχεία. Το ότι είχε πάει στην Αμερική είναι κάτι παραπάνω και από σίγουρο. Πώς και πότε όμως και σε ποια ηλικία, δεν το ξέρουμε. Στα χαρτιά φαίνεται, ότι έχει φιλοξενήσει κατά καιρούς, διάφορους συγχωριανούς μας Αγιωργήτες, που σημαίνει ότι βρισκόταν στην Αμερική. Αλλά και ο Τζίμης ο Ρέτσας μου έχει πει και έχω γράψει πολλά και για τον Γιώργη τον Θεοδώρου και για τον Χρήστο τον Κρόκο, που ήταν στην Αμερική και γύρισαν, όπως και ο Τζίμης και πολλοί άλλοι Αγιωργήτες, για να πολεμήσουν στη Μικρά Ασία,κλπ.

Τον χορό τον μεταναστών για το 1912, έκλεισαν ο Βασίλης ο Θεοδώρου (ο Φουρλίκης), πατέρας του Γιώργη, με τον οποίο ασχοληθήκαμε προηγουμένως και ο Γιώργης Δ. Καραμουζάς (ο Λυμπέριος), που γύρισε στο χωριό συνταξιούχος προς το τέλος της ζωής του. Έφυγαν από τον Πειραιά με το πλοίο “MACEDONIA” και έφτασαν στην Αμερική στις 27/9/1912. Ο Βασίλης ο Θεοδώρου, όταν πήγε στην Αμερική ήταν 40 χρονών, (ήταν ένας από τους μεγαλύτερους σε ηλικία Αγιωργήτες μετανάστες στην Αμερική) και φιλοξενήθηκε από τον γιο του, τον Γιώργη στο MasonCity. Στην ίδια πόλη έμεινε και ο Γιώργης ο Καραμουζάς, μαζί με τον αδελφό του τον Νίκο, που όπως είδαμε, είχε πάει στην Αμερική τέσσερις μήνες νωρίτερα (στις 28/5/1912).

1913

Το 1913 είχαμε δύο «φουρνιές» μεταναστών προς την Αμερική. Την πρώτη αποτελούσαν, ο Αναστάσιος Καντάρης, ο Γιώργης ο Μπαχάρας ( όταν γύρισε στην Ελλάδα παντρεύτηκε στην Επισκοπή ) και ο Γιάννης ο Στάμος, και την δεύτερη, τρία γειτονόπουλα από τους Ρηγιάνους. Ήταν ο Θανάσης ο Ρήγας, ο Γιάννης ο Ρήγας και ο Τζίμης ο Ρέτσας. Οι τρεις πρώτοι έφτασαν στην Αμερική στις 11/3/1913 με το πλοίο “CARONIA”, και εγκαταστάθηκαν στο MasonCity. Ο Αναστάσιος Καντάρης, φιλοξενήθηκε στην αρχή, (όπως γινόταν για όλους όσους πήγαιναν για πρώτη φορά), από τον Αντώνη τον Κρόκο, ο Γιώργης ο Μπαχάρας, από τον αδελφό του τον Θανάση και ο Γιάννης ο Στάμος, από τον Κων/νο Σιμιτζή. Ο Γιάννης ο Στάμος, δεν ξαναγύρισε στην Ελλάδα. Παρέμεινε, όπως και αρκετοί άλλοι μετανάστες στην Αμερική. Οι τρεις νεαροί γείτονες, ( ο Θανάσης του Κλερονόμου ήταν 18 χρονών, ο Γιάννης 17 και ο Τζίμης 16), έφτασαν στην Αμερική μετά από λίγες μέρες από τους προηγούμενους. Συγκεκριμένα έφτασαν στις 29/3/1913 με το πλοίο “ULTONIA”, προερχόμενοι από το Τριέστι. Μέχρι το Τριέστι είχαν πάει με άλλο πλοίο, (το Αυστροαμερικάνος), στο οποίο επιβιβάστηκαν από το λιμάνι του Πειραιά. Ο Θανάσης ο Ρήγας, φιλοξενήθηκε από τον ξάδελφό του, τον Αντώνη τον Κρόκο, ο Γιάννης ο Ρήγας, από τον ξάδελφό του, τον Κων/νο Σιμιτζή και ο Τζίμης ο Ρέτσας από τον αδελφό του (στα χαρτιά μόνο), τον Παναγιώτη τον Τσάλα.

1914

Ο Απρίλιος και ο Ιούνιος ήταν οι δύο μήνες του 1914, που είχαμε κίνηση. Πιο συγκεκριμένα, στις 6/4/1914, έφθασαν στην Αμερική με το πλοίο “ANCONA”, προερχόμενοι από τη Νάπολι της Ιταλίας, ο Γιώργης ο Λιάπης, (ο Ζαριάς, ο πατέρας του Φαλάγκρα) και ο Γιώργης ο Στάμος. Ο Γιώργης ο Λιάπης φιλοξενήθηκε από τον ξάδελφό του, τον Βαγγέλη τον Σταμελιά και ο Γιώργης ο Στάμος από τον αδελφό του τον Γιάννη. Μετά από δέκα μέρες, στις 16/4/1914 πήγε στην Αμερική, και ο Σπύρος ο Φιλάος, (αδελφός του Γιώργη του Μπαλώκα και του Τάσου του Φαλαγκρού) με το πλοίο “NIAGARA” και φιλοξενήθηκε από τον ξάδελφό του, τον Βαγγέλη τον Φιλάο.

Τον Ιούνιο, (στις 19/6/1914), είχαμε άλλους τρεις Αγιωργήτες μετανάστες. Τον Χρήστο τον Κρόκο, τον Κων/νο Ρήγα, (τον πατέρα του Τσόρκου) και τον Γρηγόριο Ρήγα, (τον Γρίνη), που πήγαινε στην Αμερική για δεύτερη φορά. Η πρώτη φορά, όπως είδαμε και πιο πάνω, ήταν το 1910. Αυτό σημαίνει ότι κάπου ενδιάμεσα, θα είχε επιστρέψει στην Ελλάδα. Και οι τρεις τους έφυγαν από τον Πειραιά με το πλοίο “CORCOVADO”. Ο Χρήστος ο Κρόκος και ο Γρηγόρης ο Ρήγας, όταν έφθασαν στην Αμερική, έμειναν στο σπίτι του Παναγιώτη του Τσάλα και ο Κώστας ο Ρήγας έμεινε μαζί με τον αδελφό του τον Θανάση.

Την εποχή εκείνη, οι περισσότεροι μετανάστες, βοηθούσαν κατά καιρούς (όταν είχαν και αυτοί) και το χωριό τους και τους συγγενείς τους στην Ελλάδα και τους έστελναν διάφορα ρούχα, παπούτσια, τρόφιμα, χρήματα, κλπ. Αν έχετε προσέξει, (αν δεν το έχετε προσέξει, προσέξτε το), στα μανουάλια της εκκλησίας του χωριού μας γράφει: «ΔΑΠΑΝΗ ΤΩΝ ΕΙΣ ΑΜΕΡΙΚΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ. ΑΘΗΝΑΙ 2013». Άρα πρέπει να τα πλήρωσαν οι μετανάστες των δύο-τριών πρώτων χρόνων. Ένας λοιπόν από τους μετανάστες, ο Θανάσης ο Ρήγας, όταν οι συγγενείς του από την Ελλάδα, του έστελναν γράμματα και του ζητούσαν να βοηθήσει και αυτός, όπως έκαναν και οι άλλοι, αυτός τους απαντούσε κάθε φορά. «Το έχω υπ όψιν μου». Ποτέ του όμως δεν έστειλε τίποτα, γιατί ποτέ του δεν είχε. Ήταν από αυτούς που δεν τα πήγαιναν καλά με την δουλειά. Το ερώτημα είναι, τι την ήθελε την Αμερική; Μήπως του είπε κανένας ότι εκεί μοιράζουν λεφτά και σε αυτούς που κάθονται και δεν δουλεύουν; Τέλος πάντων, ήταν και αυτός ένας από τους αρκετούς Αγιωργήτες μετανάστες, που δεν γύρισαν πίσω στην Ελλάδα. Με την ευκαιρία, να πούμε ότι αυτοί που δεν γύρισαν πίσω, ήταν δύο αντίθετες ακριβώς κατηγορίες. Στην πρώτη κατηγορία, ήταν αυτοί που δούλεψαν σκληρά, παντρεύτηκαν, έκαναν παιδιά και εγγόνια και τους ήταν δύσκολο (και δικαιολογημένα) να αφήσουν μετά τα παιδιά τους και τα εγγόνια τους, για να γυρίσουν πίσω στην Ελλάδα. Στην δεύτερη κατηγορία, ήταν αυτοί που δεν δούλεψαν. Αυτοί που έκαναν κανένα μεροκάματο που και που περιστασιακά, ίσα – ίσα για να μπορούν να επιβιώνουν. Δεν παντρεύτηκαν και δεν έκαναν παιδιά. Και να ήθελαν προς το τέλος της ζωής τους να γυρίσουν πίσω, δεν είχαν λεφτά για να πληρώσουν, ούτε το εισιτήριο της επιστροφής τους.

1915

Δύο αδέλφια από τους Ρηγιάνους, ο Γιώργης και ο Βαγγέλης Αναστ. Ρήγα (παιδιά του Κουτσότασου) και ο Γιώργης ο Βάσσος (ο Γιαννούλης) από τους Κανταριάνους, ήταν αυτοί που έκαναν την αρχή για το 1915. Τον Γιώργη τον Ρήγα, οι χωριάτες τον έλεγαν Καρκαλέτση, ( Ελένη Καρκαλέτση ήταν η γυναίκα του, από του Γαβαλά ). Ο Γιώργης, ήταν ο πατέρας του Κρομ, του Γάτσου και του Βαγγελάκια και ο Βαγγέλης ήταν ο πατέρας του Πολύκαρπου και του Κρεουζή. Και οι τρεις τους, έφυγαν από τον Πειραιά με το πλοίο «ΠΑΤΡΙΣ» και έφθασαν στην Αμερική στις 23/3/1915. Οι δύο Γιώργηδες, (ο Βάσσος και ο Ρήγας), έμειναν μαζί με τον Γιάννη τον Ρήγα, στο MasonCity, στην 749 powderstreetκαι ο Βαγγέλης σε διπλανό σπίτι, στην 742 powderstreet, μαζί με τον Κώστα τον Σιμιτζή.

Αν προσέξουμε λίγο στις καταστάσεις των μεταναστών, όλοι, ή σχεδόν όλοι οι Αγιωργήτες, που πήγαν στη Αμερική, σε πρώτη φάση εγκαταστάθηκαν στην Αϊόβα και πιο συγκεκριμένα στο MasonCity της Αϊόβα. Ζούσαν όλοι μαζί. Πέντε και δέκα άτομα, έμεναν μαζεμένα στο ίδιο σπίτι -δωμάτιο, (κάτι σαν στρατιωτικό toll). Σύμφωνα και με την αφήγηση του Τζίμη Ρέτσα, τα πρώτα χρόνια, είχαν για μάγειρα τον Μήτσο τον Καντάρη. Του έδινε ο καθένας τους από ένα ποσόν, για να αγοράζει τα προϊόντα που θα τους μαγείρευε, αλλά και για να συμπληρώνει και αυτός το μεροκάματό του (περίπου ένα δολάριο), όσο δηλαδή έπαιρναν και οι άλλοι που δούλευαν σε άλλες εργασίες. Αργότερα, δηλαδή από το 1915 που βρισκόμαστε και μετά, σταμάτησε αυτή η διαδικασία. Οι μεν Αγιωργήτες «ανακάλυψαν» ότι υπήρχαν στην πόλη και εστιατόρια, ο δε Μήτσος Καντάρης υποδέχτηκε ( στις 8/7/1915) την γυναίκα του, την Καλλιόπη, και τα τέσσερα παιδιά τους, που είχαν μέχρι τότε και όπως ήταν φυσικό, έπρεπε να ασχοληθεί (και όπως θα δούμε πιο κάτω παρά ασχολήθηκε) με την γυναίκα του και τα παιδιά του. Μαζεμένοι λοιπόν οι Αγιωργήτες μετανάστες στο MasonCity, ζούσαν κάτω από όχι και τόσο καλές συνθήκες. Μοιάζει με κάτι που συμβαίνει και σήμερα ( έναν αιώνα μετά) στην Αθήνα με τους οικονομικούς μετανάστες. Η διαφορά είναι, ότι η Αμερική, ήξερε ανά πάσα ώρα και στιγμή, ποιοι, πόσοι και που βρίσκονται αυτοί που έχουν πατήσει το πόδι τους σε Αμερικανικό έδαφος. Δήλωναν αμέσως μόλις έφταναν, που θα μείνουν. Όταν λοιπόν γράφω για κάποιον νέο μετανάστη ότι φιλοξενήθηκε από τον…….., το γράφω, γιατί έτσι γράφουν οι καταστάσεις. Αυτή ήταν η απάντηση που έδιναν όσοι έφταναν στην Αμερική, στην ερώτηση «πού θα μένεις;» και ήταν τυπική. Στην ουσία όμως όταν πας να μείνεις σε ένα σπίτι που ήδη διαμένουν και άλλοι δέκα, δεν σε φιλοξενεί ο ένας από αυτούς, αλλά και οι δέκα.

Μερικοί μετανάστες, αν εξαιρέσουμε αυτούς που έμειναν για πάντα στην Αμερική, δεν παρέμεναν για πολλά χρόνια στα ξένα. Γύριζαν μόλις συγκέντρωναν το ποσόν που χρειαζόντουσαν, (συνήθως για να εξοφλήσουν κάποιο γραμμάτιο, που είχαν υπογράψει) και μετά από λίγα χρόνια ξαναπήγαιναν. Τέτοιους, (που πηγαινοερχόντουσαν), στις καταστάσεις των μεταναστών έχω βρει δώδεκα. Ένας από αυτούς, είναι και ο Γιώργης ο Φιλάος (ο Μπαλώκας). Για πρώτη φορά πήγε στην Αμερική στις 29/5/1915. Επέστρεψε κάποια στιγμή και ξαναπήγε στις 20/1/1921. Την πρώτη φορά που πήγε, είχε παρέα του, τον Δημήτριο Δημητρίου (τον Βλάχο) και την Ελένη Δημ. Δημητρίου, (την γυναίκα του Γρηγόρη του Ρήγα, του Γρίνη). Και οι τρεις τους έφυγαν από τον Πειραιά με το πλοίο «ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ» και όταν έφθασαν στην Αμερική, έμειναν και αυτοί στην 749 powderstreet του MasonCity. Ο Δημήτριος Δημητρίου ( ο Βλάχος), μάλλον θα συνόδευε στο ταξίδι αυτό την κόρη του, την Ελένη, παρά θα πήγε για να δουλέψει, γιατί ήταν ήδη 45 χρονών. Κάτι αντίστοιχο, έκανε ένα περίπου μήνα μετά (στις 8/7/1915) και ο Σταμάτης ο Καντάρης, που συνόδευε στο 2ο ταξίδι του προς την Αμερική, την νύφη του, την Καλλιόπη (γυναίκα του αδελφού του, του Μήτσου που ήταν ήδη στην Αμερική), και τα τέσσερα παιδιά τους, την Σταυρούλα, την Ελένη, την Ειρήνη και τον Γιώργη. Από τα παιδιά αυτά, μόνο η Σταυρούλα, έκανε ένα ταξίδι στην Ελλάδα την δεκαετία του 1960 και επισκέφτηκε το χωριό. Στην διάρκεια της ολιγοήμερης παραμονής της στο χωριό, βάφτισε και τον Δημήτρη Γ. Μούντριχα. (εγγονό του Σταμάτη του Καντάρη).

Στο σημείο αυτό θα αφήσω για λίγο τους Αγιωργήτες μετανάστες και θα σας παραθέσω μερικά στοιχεία που βρήκα, για την οικογένεια του Δημήτρη Καντάρη. Το έχω πει και άλλες φορές και το έχω κάνει ήδη πράξη, (γι αυτό έβαλα τίτλο σε παλαιότερη εργασία μου, τον «Λίθοι, πλίνθοι και κέραμοι, ατάκτως ερριμμένοι»), ότι με αυτά που γράφω, δεν επιδιώκω να πάρω κάποιο λογοτεχνικό βραβείο. Αυτό δεν με ενδιαφέρει. Αυτό που με ενδιαφέρει είναι, πρώτον να μοιραστώ με όλους σας, όλα όσα έχω καταφέρει να βρω για το χωριό μας και για τους κατοίκους του (κυρίως τους παλαιότερους) και δεύτερον, να παραμείνουν όλα αυτά , για να μπορούν να τα βλέπουν οι νεώτεροι και να τα χρησιμοποιήσουν (αν θέλουν), όπως αυτοί νομίζουν.

Ο Δημήτριος Γ. Καντάρης λοιπόν, από τον Άγιο Γεώργιο Ευβοίας και όχι από την Κύμη, ή από οπουδήποτε αλλού γράφουν τα χαρτιά, παντρεύτηκε την Καλλιόπη Καραμολέγκου, από τη Σύρο. Ο γάμος έγινε στις 14 Απριλίου του 1904 στην Ερμούπολη της Σύρου. Πώς την βρήκε τη νύφη στη Σύρο, αν ήταν συνοικέσιο ή αν ήταν έρωτας, δεν ξέρουμε. Αυτό που ξέρουμε είναι, ότι πριν φύγουν για την Αμερική, απέκτησαν τα τέσσερα παιδιά, που αναφέραμε πιο πάνω και μετά την εγκατάστασή τους στην Αμερική, απέκτησαν και άλλα οχτώ. Γι αυτό έγραψα πιο πάνω ότι ο μπάρμπα Μήτσος δεν ασχολήθηκε απλώς με την γυναίκα του, αλλά παρά ασχολήθηκε. Όλα τα μέλη της οικογένειας του Δημητρίου Καντάρη, καθώς και άλλα στοιχεία, τα βλέπετε στις παρακάτω εικόνες που ακολουθούν. Το μία εικόνα χίλιες λέξεις, εδώ ταιριάζει απόλυτα. Όπως θα δείτε στις εικόνες και στις καταστάσεις που ακολουθούν, την Καλλιόπη παντού την γράφουν με επίθετο ένα Kanaimolyos. Αυτό από την αρχή δεν το έβλεπα σαν Ελληνικό. Υπέφερα για να καταφέρω μετά από πολλές προσπάθειες, (γραπτές, τηλεφωνικές, ηλεκτρονικές), που είχα με τις διάφορες υπηρεσίες της Σύρου, (όλους τους ευχαριστώ πολύ), να βγάλω επιτέλους μια άκρη και να βρω το κανονικό επίθετο, που όπως είπαμε και πιο πάνω είναι το Καραμολέγκου. Και μία τελευταία διευκρίνιση, για να τελειώνουμε με την οικογένεια Καντάρη. Η μάνα του Δημήτρη ήταν η Ελένη Ζαχαριά από το Ρολόγι και όχι Ζαχαρίου που γράφει στο χαρτί του γάμου.

Το πρώτο στοιχείο που βλέπετε πιο κάτω, είναι το χαρτί από το γάμο του Δημήτρη Καντάρη, που έγινε στην Ερμούπολη της Σύρου και αμέσως μετά την οικογένειά του.


ΠΛΗΡΟΦΟΡΊΕΣ ΕΓΓΡΑΦΉΣ
Τύπος εγγραφής: Γάμος
Πόλη: Ερμούπολη
Χρονολογία: 1904
Αρ. πράξης: 59 Έτος δήλωσης: 1904
Δηλών: Γεώργιος Καραβέλας, ιερεύς Επάγγελμα: δηλούντος: Εφημέριος Αγ. Γεωργίου Ερμούπολης.

Στοιχεία γαμπρού Στοιχεία νύφης
Ονοματεπώνυμο: Δημήτριος Γεωγ. Καντάρης Ονοματεπώνυμο: Καλλιόπη Ν. Καραμολέγκου
Ηλικία: 23 Ηλικία: 20
Πατρίδα: Κύμη Πατρίδα: Ερμούπολη
Επάγγελμα: Σιδηρουργός Επάγγελμα: οικιακά
Κατοικία: Ερμούπολη Κατοικία: Ερμούπολη
Θρήσκευμα: ————- Θρήσκευμα: ————-
Προηγούμενοι γάμοι: ———— Προηγούμενοι γάμοι: ————

Ημερομηνία τέλεσης γάμου: 1904 04 14
Τόπος τέλεσης γάμου: Ερμούπολη
Ενορία: ————–


oik

Στο κοιμητήριο του Masos City, εκτός από τον τάφο που βλέπετε, υπάρχουν και οι τάφοι όλων σχεδόν των απογόνων τους, που έχουν “φύγει” από κοντά μας.

Τάφος

Το χορό των μεταναστών για το 1915 έκλεισαν, ο Κων/νος Ρήγας (ο πατέρας του Κώτσου), ο Γιώργης ο Μπαχάρας, (ο Λιόλιος) και ο Γιώργης ο Αϊδίνης, (ο Μπούρας, ο άντρας της Λενιώς). Και οι τρεις τους έφυγαν από το λιμάνι του Πειραιά με το πλοίο «ΑΘΗΝΑΙ» και έφθασαν στην Αμερική, στις 7/9/1915. Ο Κων/νος Ρήγας και ο Γιώργης ο Μπαχάρας, έμειναν στην 742 powderstreet, μαζί με τον Γρηγόρη το Ρήγα και τον Παναγιώτη τον Τσάλα και ο Γιώργης ο Αϊδίνης, στην 749 powderstreet, μαζί με τον Βασίλειο Παπαθεοδώρου, τον αδελφό της γυναίκας του από το Τραχήλι.

1916

Σιγά-σιγά αρχίζουν να αραιώνουν οι αναχωρήσεις μεταναστών προς την Αμερική. Το 1916 είχαμε πέντε Αγιωργήτες μετανάστες, με τον έναν από αυτούς (τον Κανταροβασίλη), να πηγαίνει για δεύτερη φορά. Η πρώτη φορά, ήταν στις 28 Μαΐου του 1912. Πρώτη φορά ήταν και για τους: Αθανάσιο Αϊδίνη (τον Βάγια), τον Λουκά τον Μπαχάρα, τον Αναστάσιο Δημ. Φιλάο (τον Φαλαγκρό) και τον Αναστάσιο Αϊδίνη (πρόκειται για τον μπάρμπα Τάσο τον Τρακοσάρη. Ήταν η εποχή που χρησιμοποιούσε ακόμα το επίθετο του πατέρα του. Ο πατέρας του, για να παντρευτεί, υποχρεώθηκε από τον πεθερό του να αλλάξει το επίθετό του και να το κάνει από Τρακοσάρης, Αϊδίνης. Ο μπάρμπα Τάσος, όταν γύρισε από την Αμερική, επανέφερε το κανονικό του επίθετο και το έκανε και πάλι Τρακοσάρης). Ο Αναστάσιος Φιλάος, έφθασε στην Αμερική, στις 18/8/1916 με το πλοίο «ΠΑΤΡΙΣ» και έμεινε στην 742 powderstreet, μαζί με τον αδελφό του τον Γιώργη (τον Μπαλώκα). Οι άλλοι τέσσερις πρωτοτύπησαν. Δεν εγκαταστάθηκαν στο MasonCityτης Αιόβα, αλλά στο Citypointτης Βιρτζίνια. Η πόλη αυτή ( το σημερινό της όνομα είναι Hopewell) βρίσκεται στις εκβολές δύο ποταμών προς τον Ατλαντικό ωκεανό, πιο ανατολικά-νοτιοανατολικά από το MasonCityτης Αιόβα (1887 περίπου χιλιόμετρα).

Χάρτης

Στο Citypoint της Βιρτζίνια που πήγαν στις 23/4/1916, (είχαν φύγει από τον Πειραιά με το πλοίο «ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ»), βρήκαν και άλλους Αγιωργήτες και φιλοξενήθηκαν από αυτούς. Συγκεκριμένα, ο Βάγιας φιλοξενήθηκε από τον Θανάση τον Ρήγα, ο Τάσος ο Τρακοσάρης από τον Τάσο τον Καντάρη, ο Λουκάς ο Μπαχάρας από τον Κων/νο Ρήγα και ο Βασίλης ο Καντάρης από τον Δημήτρη Ζαχαριά (ήταν συγγενής του από το Ρολόγι). Από την παρουσία Αγιωργητών στο CityPointτης Βιρτζίνια, καταλαβαίνουμε ότι οι Αγιωργήτες άρχισαν σιγά-σιγά να μετακομίζουν και να διασκορπίζονται και σε άλλες περιοχές της Αμερικής. Και πάλι όμως δεν συναντάμε μεμονωμένα άτομα, αλλά ομάδες.

1917-1918-1919

Δεν βρέθηκαν στις καταστάσεις των μεταναστών Αγιωργήτες μετανάστες αυτά τα τρία χρόνια. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν υπήρχαν και μετανάστες από το χωριό για την Αμερική. Μπορεί να πήγε κάποιος, ή κάποιοι με άλλο τρόπο και να μην είναι καταγεγραμμένοι στις καταστάσεις. Το γεγονός όμως αυτό, με προβλημάτισε και άρχισα να σκέφτομαι και να γυρίζω πίσω στα παλιά, μήπως και βρω κάτι σχετικό με τα χρόνια αυτά. Το πρώτο που βρήκα, προέρχεται από την κατάσταση των γάμων που έχουν γίνει στο χωριό μας από το 1913 μέχρι και το 1940 περίπου. Όσοι δεν έχετε δει ακόμα αυτή την κατάσταση, μπορείτε να την δείτε στο agiorgitatsiστην ενότητα με τίτλο «εργασίες». Αν προσέξουμε λοιπόν λίγο, θα δούμε ότι το 1918 δεν είναι καταγεγραμμένος κανένας γάμος. Αυτό δεν πρέπει να είναι τυχαίο. Συνεχίζω τις σκέψεις μου και πάω στα γενεαλογικά δένδρα. Σε ένα από αυτά, του Νικολάου Ρήγα, (πρόσφατα το συμπλήρωσα με όλους τους απογόνους του Γεωργίου Ρήγα, ( του Στρατάτση ), που ήταν παντρεμένος στα Βελούσια), μπορούμε να δούμε, ότι τέσσερα αδέλφια του Γιώργη, (ο Σοφοκλής, ο Γιάννης, η Μηλιά και η Λένη), πέθαναν το 1917-1918, από γρίπη. Ήταν τότε που υπήρχε η μεγάλη επιδημία της Ισπανικής γρίπης. Λογικά αυτή η γρίπη, πρέπει να ήταν η αιτία, που είχαμε περιορισμένο αριθμό γάμων και μεταναστών. Είναι πολύ πιθανόν, οι Αμερικάνοι να είχαν βάλει κάποιο περιορισμό, (όπως κάνουν και σήμερα) και να μην επέτρεπαν την είσοδο μεταναστών, από κράτη-περιοχές στα οποία υπήρχε αυτή η επιδημία γρίπης.

1920

Πλησιάζουμε προς το τέλος. Θα αναφέρουμε κάπως περιληπτικά, τους μετανάστες του 1920 ,αρχίζοντας με τον Γιάννη το Στάμο. Ήταν το δεύτερο ταξίδι του προς την Αμερική, (το πρώτο ήταν στις 11 Μαρτίου του 1913). Έφυγε από τον Πειραιά με το πλοίο «ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ» και έφθασε στην Αμερική στις 10 Φεβρουαρίου του 1920. Ακολούθησαν στις 22 Απριλίου, ο παππούς μου ο Βασίλης ο Ρήγας, ο αδελφός του ο Μήτσος (ο Μητσόρηγας), ο άλλος ο αδελφός του ο Κώστας (ο πατέρας του Τσόρκου) και ο Λουκάς ο Καντάρης. Έφυγαν από το λιμάνι του Πειραιά με το πλοίο «ΜΕΓΑΛΗ ΕΛΛΑΣ» και όταν έφθασαν, εγκαταστάθηκαν στα γνωστά παλιά «λιμέρια», δηλαδή στο MasonCityτης Αιόβα. Ακολούθησε ο Λουκάς ο Μπαχάρας. Έφυγε από τον Πειραιά με το πλοίο «ΠΑΤΡΙΣ» στις 8 Σεπτεμβρίου του 1920 και ήταν το δεύτερο ταξίδι του, (το πρώτο ήταν στις 23 Απριλίου του 1916). Εγκαταστάθηκε στο Pittsburgh της Pennsylvaniaκοντά στον Βαγγέλη τον Φιλάο. Τέλος στις 22 Οκτωβρίου έφυγαν από τον Πειραιά με το πλοίο «ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ», ο Γιώργης ο Τσάλας (ο Τσαλεμιγκής), ο «Φιλήμος», που πήγαινε στην Αμερική για δεύτερη φορά και ο Αντώνης ο Κρόκος, που πήγαινε και αυτός στην Αμερική για δεύτερη φορά. Ο τόπος εγκατάστασης και των τριών, ήταν το MasonCityτης Αιόβα.

1921

Το 1921 είναι η τελευταία χρονιά που έχουμε μαζεμένους καταγεγραμμένους μετανάστες . Σίγουρα έχουν ακολουθήσει και άλλοι μετά από το 1921, όπως π.χ. ο «Φιλήμος», το 1924, ο Γιώργης ο Κρόκος (ο Γιογιάς) αργότερα και αρκετοί άλλοι. Όμως και η ποσότητα και η συχνότητα, σε σχέση με τα χρόνια που προηγήθηκαν, ήταν πολύ περιορισμένες. Ήταν η εποχή (γύρω στο 1930), που και η Αμερική δοκιμάστηκε από μεγάλη ύφεση και ανεργία. Θα κλείσουμε λοιπό την αναφορά μας στους Αγιωργήτες μετανάστες με πέντε άτομα, τα τρία εκ των οποίων πήγαιναν στην Αμερική για δεύτερη φορά. Έφυγαν όλοι μαζί από το λιμάνι του Πειραιά και έφτασαν στην Αμερική στις 20 Ιανουαρίου του 1921. Πρόκειται για τους, Νικόλαο Αϊδίνη (τον Κικίδη) (2η φορά), Χρήστο Κρόκο (2η φορά), , Φιλάο Αναστάσιο του Γεωργίου, που δεν ξαναγύρισε στην Ελλάδα, Ρήγα Αθανάσιο του Λεωνίδα (αδελφό του Γρίνη) και Φιλάο Γεώργιο του Δημητρίου ( τον Μπαλώκα) (2η φορά). Οι τρεις πρώτοι εγκαταστάθηκαν στο Pittsburgh και οι άλλοι δύο στο MasonCity.

Εδώ τελειώνει η αναφορά μας στους Αγιωργήτες μετανάστες στην Αμερική. Στις καταστάσεις των πλοίων που τους μετέφεραν, υπάρχουν πάρα πολλά στοιχεία, που έχουν σχέση με την ταυτότητα του κάθε ατόμου. Κάποια από τα στοιχεία αυτά είναι ουσιαστικά και έχουν ιδιαίτερη αξία και κάποια άλλα, είναι τα γνωστά, τυπικά στοιχεία χωρίς ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Μπορείτε να δείτε στον παρακάτω πίνακα, ποια ήταν τα στοιχεία αυτά, που ζητούσαν οι Αμερικάνοι και όσοι θέλετε μπορείτε να επικοινωνήσετε με το agiorgitatsi, για να δείτε όλα τα στοιχεία, γιατί η ανάρτησή τους, δεν είναι και πολύ εύκολη υπόθεση.

Κατάσταση

Για να διευκολυνθώ όλο αυτό το χρονικό διάστημα που ασχολούμαι με τους Αγιωργήτες μετανάστες στην Αμερική, είχα φτιάξει μερικούς πίνακες με διάφορα στοιχεία στον καθένα και κάθε νέο μετανάστη που έβρισκα, τον τοποθετούσα αλφαβητικά στους πίνακες αυτούς. Ένα τέτοιο πίνακα, τον προσθέτω στην εργασία αυτή αμέσως μετά. Κάτι θα «βγάλετε» και από αυτόν αν τον διαβάσετε. Π.χ. μπορείτε να δείτε ότι ο μεγαλύτερος σε ηλικία μετανάστης, ήταν σαρανταπεντάχρονος Δημήτριος Δημητρίου ( ο Βλάχος) και μικρότερος, ο δεκαεξάχρονος Τζίμης Ρέτσας. (στα χαρτιά είχε άλλο όνομα και φαινόταν δύο χρόνια μεγαλύτερος). Περισσότερες πληροφορίες στους πίνακες.

Πίνακας 1 Πίνακας 2